De consultatie is gesloten. De regels zijn nog niet geschreven.
Op 31 oktober sloot de internetconsultatie over de wijziging van het Alcoholbesluit. De consultatiepagina staat nu op "Gesloten" en toont 27 openbare reacties. Op 17 november heeft het ministerie van VWS nog geen reactieverslag gepubliceerd. Ook een concept van de Alcoholregeling, de ministeriële regeling waarin de technische eisen komen te staan, is er nog niet. Beide laten nog op zich wachten.
Wat er in consultatie ging, en de keuze van het kabinet van 5 oktober voor publieke én erkende private routes voor leeftijdsverificatie, beschreven we in ons artikel van oktober. Dit vervolg gaat over één vraag: als het voorstel wordt aangenomen zoals het er nu ligt, wat betekent een ja/nee-leeftijdscheck dan in de praktijk voor een Nederlandse webshop? Alles hieronder is een voorstel, geen wet.
Wat er precies in het concept staat
De besluittekst zelf is kort. Volgens het nieuwe artikel 5.1 draagt de verkoper op afstand "bij iedere aankoop voor het sluiten van de verkoopovereenkomst" zorg voor "vaststelling door middel van een leeftijdsverificatiesysteem [...] dat de koper de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt". Een tweede lid voegt toe: "Bij ministeriele regeling kunnen nadere regels worden gesteld aan een leeftijdsverificatiesysteem" (conceptwijziging).
Het ja/nee-principe staat in de nota van toelichting, niet in het artikel. De gegevensuitwisseling "betreft enkel de uitwisseling van een 18+-attribuut. Dit houdt in dat er alleen een ja/nee wordt uitgewisseld tussen het leeftijdsverificatiesysteem en de verkoper op afstand en niet een geboortedatum of een leeftijd."
Dat is een voornemen voor de komende Alcoholregeling. Het bindt pas als de regeling het vastlegt. itsme vroeg in zijn consultatiereactie precies daarom.
In dezelfde passage noemt de toelichting de aanbieder van het leeftijdsverificatiesysteem de verwerkingsverantwoordelijke en de verkoper op afstand de verwerker. De verwerkingsverantwoordelijke moet de uitwisseling zoveel mogelijk beperken. Hoe die rolverdeling in contracten uitpakt, is een van de details om te volgen.
Wat een ja/nee-check betekent voor uw checkout
Samen met de opmerkingen van de NVWA in de toelichting heeft het voorstel vijf praktische gevolgen voor een webshop.
- U verwerkt geen geboortedata meer. Onder het huidige besluit is het invullen van een geboortedatum een van de manieren om de leeftijdsvraag te beantwoorden. Volgens het voorstel krijgt de verkoper alleen een ja of nee. Een geboortedatum die u nooit ontvangt, hoeft u ook niet te beveiligen, te bewaren of te verwijderen. (Achtergrond: AVG-naleving: hoe eIDAS gegevensverzameling minimaliseert.)
- Een check per bestelling, niet per account. De NVWA "benadrukt het belang van de eis om bij elke verkoop op afstand opnieuw de leeftijdsverificatie plaats te laten vinden". Een vinkje "eenmalig geverifieerd bij registratie" is dan mogelijk niet genoeg. De herhaalde check moet voor vaste klanten dus snel gaan.
- Het moet werken voor anonieme testkopers. De NVWA wil dat inspecteurs anoniem testaankopen kunnen blijven doen. Een check die de verkoper alleen "18+, ja" vertelt en niets over wie de koper is, past daarbij.
- Telefonisch bestellen wordt lastiger. De toelichting verwacht dat het met strengere eisen "waarschijnlijk niet langer mogelijk [zal] zijn om telefonisch alcoholhoudende drank te bestellen", omdat de leeftijd dan niet betrouwbaar te verifiëren is.
- De controle aan de deur blijft. De online check komt bovenop de leeftijdscontrole bij aflevering. Hij vervangt die niet.
Wat het ja/nee-principe niet zegt, is welke methode straks voldoet. Het concept noemt geen techniek en geen goedgekeurde aanbieders. Het MKB-panel vroeg om een implementatietermijn van twee tot vier jaar. Het kabinet belooft een "gepaste overgangstermijn" zonder getal, en zegt de Europese ontwikkelingen op het gebied van digitale identiteit en leeftijdsverificatie "nauwgezet" te volgen.
Het kenmerk op het pakket en de aansprakelijkheid in de keten
De tweede wijziging is concreet. Volgens het voorgestelde artikel 5.3 zorgt de verkoper op afstand voor "een zichtbaar fysiek kenmerk op de buitenste verpakking van de levering waaruit blijkt dat de leeftijd moet worden gecontroleerd". Een NIX18-logo of een ander duidelijk 18+-kenmerk volstaat. Een QR-code alleen niet, omdat daaruit niet direct blijkt dat de leeftijd gecontroleerd moet worden. In de Alcoholregeling kunnen later eisen komen aan grootte, kleur, vorm, tekst of plaats van het kenmerk.
Volgens de toelichting brengen 7.697 online verkooppunten nog geen kenmerk aan. Het aanbrengen kost per zending naar schatting niet meer dan een halve minuut.
De timing hangt aan wetsvoorstel 36 884, de wijziging van de Alcoholwet. Op verzoek van de NVWA gaat het kenmerk tegelijk met die wet in. Volgens de memorie van toelichting wordt het afleveren van alcohol aan iemand van wie niet is vastgesteld dat hij 18 is, een zelfstandige overtreding. De partij die bezorgt is dan verwijtbaar. De verkoper is verwijtbaar als hij geen geborgde werkwijze heeft of die niet hanteert. De NVWA krijgt de bevoegdheid om hiervoor bij verkoop op afstand te beboeten, en het boetemaximum gaat naar de vijfde categorie: € 103.000 sinds januari 2024, een stijging van € 3.000.
Het wetsvoorstel werd op 19 januari 2026 ingediend, en het verslag van de commissie verscheen op 3 maart. Op 17 november heeft de regering nog niet gereageerd, en staat er geen volgende stap vermeld.
Vervoerders en brancheorganisaties zetten vraagtekens bij de sticker. PostNL, TLN, de Vereniging Drankenhandel Nederland (VDN) en Koninklijke Horeca Nederland (KHN) vragen allemaal om een digitale 18+-voormelding aan de bezorger als gelijkwaardig alternatief te erkennen. De VDN vraagt daarnaast dat een individuele fout van een bezorger niet aan de verkoper wordt toegerekend als die alles heeft gedaan wat de wet vraagt.
De klok van iDIN
Bij de keuze van een methode speelt nog een tweede termijn, los van het Alcoholbesluit. itsme nam eind 2025 iDIN over. Volgens de transitiepagina van Signicat staat itsme sinds 1 juni 2026 als extra issuer in de iDIN-bankenkeuze. Vanaf 1 juni 2027 moeten merchants beginnen met migreren, en vóór 31 december 2027 moeten ze klaar zijn. Op die datum stopt iDIN als zelfstandige dienst.
Een webshop die vandaag voor iDIN kiest, wisselt dus minstens één keer van methode, mogelijk nog voordat de Alcoholregeling geldt. Kies daarom een koppeling waarbij de methode achter uw checkout kan wisselen: naar itsme, naar het Europese leeftijdsbewijs (proof-of-age-attestatie) en naar EUDI-wallets zodra die er zijn. De EU-trusted list voor leeftijdsverificatie noemt vandaag één productie-uitgever, het Deense AltID, en nog geen Nederlandse. De NL Wallet komt volgens berichten eind 2027 (zie ons artikel van oktober).
Over onze eigen positie: iDIN is de live route van eIDAS Pro in Nederland, en itsme is via eIDAS Pro nog niet beschikbaar. Ondersteuning voor de EUDI Wallet komt met beheerde toegangscertificaten, zodra de nationale registers in 2027 opengaan.
Wie er reageerden
De 27 openbare reacties komen van vervoerders (DHL, DPD, PostNL, TLN), brancheorganisaties (VDN, KHN en het CBL voor de supermarkten), het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP, itsme, particulieren en van ons. Meerdere partijen vragen om aansluiting bij Europa. VDN en CBL wijzen op de Europese leeftijdsverificatie-oplossing en de EUDI Wallet. KHN vraagt rekening te houden met Europees erkende digitale leeftijdsbewijzen, zodat ondernemers niet eerst in een nationale tussenoplossing hoeven te investeren.
De reactie van eIDAS Pro van 23 september vroeg om techniekneutrale eisen, geen verplichte opslag van de geboortedatum, erkenning van een presentatie uit een EUDI-wallet, en duidelijkheid over hoe de online check zich verhoudt tot de controle aan de deur.
Wat er nu gebeurt
- Verwerking van de reacties. De paragraaf over de internetconsultatie in de toelichting is in het concept nog leeg ("PM").
- Voorhang. Volgens artikel 20a, vijfde lid, van de Alcoholwet gaat het ontwerpbesluit minstens vier weken voordat het kan worden vastgesteld naar beide Kamers.
- Inwerkingtreding bij koninklijk besluit, aansluitend bij de vaste verandermomenten. Het kenmerk op het pakket start tegelijk met wetsvoorstel 36 884.
- De Alcoholregeling is een aparte stap. De NVWA toetst die op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid, en er komt een overgangstermijn.
Wat u nu doet
- Blijf voldoen aan het minimum van vandaag. Op 31 oktober is juridisch niets veranderd. U hebt nog steeds een actieve leeftijdsvraag nodig vóór het sluiten van de koop, een vermelding dat de leeftijd bij bezorging wordt gecontroleerd, en een geborgde werkwijze die u jaarlijks onderzoekt.
- Zet nu al een duidelijk 18+-kenmerk op uw pakketten en leg dat vast in uw geborgde werkwijze. Het kost weinig, en het versterkt uw positie als een bezorger de controle aan de deur overslaat.
- Maak afspraken met uw vervoerder. Spreek een digitale 18+-markering af, een ID-controle aan de deur, geen aflevering bij de buren of een onbemand punt zonder controle, en wie de kosten draagt.
- Vervangt u de online check, kies er dan een die alleen ja of nee teruggeeft, bij elke bestelling draait, geen geboortedatum bij u achterlaat, en een duidelijk pad heeft voorbij iDIN. Voor WooCommerce: Leeftijdsverificatie implementeren in WooCommerce. Een overzicht voor alcoholverkopers staat op onze pagina over de Alcoholwet en leeftijdsverificatie.
- Volg drie dingen: het reactieverslag, het concept van de Alcoholregeling (reageer als dat in consultatie gaat), en de reactie van de regering op wetsvoorstel 36 884.
eIDAS Pro biedt privacy-first leeftijdsverificatie voor Europese webshops: vandaag een 18+ ja of nee via iDIN, zonder geboortedatum of ID-scan bij de verkoper, voor WooCommerce, Shopify en elke site via een JavaScript-widget. Wilt u uw route voorbij iDIN plannen? Boek een consult →
Dit artikel geeft de stand van zaken op 17 november 2026 weer en is algemene informatie, geen juridisch advies. De wijziging van het Alcoholbesluit en wetsvoorstel 36 884 zijn voorstellen en kunnen nog veranderen. Controleer de consultatiepagina en de pagina van het wetsvoorstel voordat u op details vertrouwt.
Gerelateerde artikelen
Nederland opent leeftijdsverificatie voor erkende private partijen - en scherpt de online alcoholverkoop aan
Op 5 oktober koos het kabinet voor leeftijdsverificatie via de publieke wallet plus erkende private derde partijen, en noemde het de EU-deadline van eind 2026 'niet realistisch'. Tegelijk ligt tot 31 oktober een wijziging van het Alcoholbesluit in consultatie. Wat dat betekent voor uw webshop, en wat u nu al kunt doen.
9 min leestijd
Leeftijdsverificatie implementeren in WooCommerce met eIDAS
Volledige gids voor het toevoegen van eIDAS-gebaseerde leeftijdsverificatie aan uw WooCommerce-winkel. Leer hoe u conforme, wrijvingsloze verificatie implementeert voor alcohol, tabak en andere leeftijdsgebonden producten.
11 min leestijd
Tags
Dit artikel delen
Help anderen meer te weten komen over eIDAS-verificatie
